RİSALE-İ NUR’DA GENÇLİK REHBERİ

Gençliğin Hakikati, İman, İffet, İbadet ve Ebedî Saadet

Giriş

Gençlik, insan hayatının en güçlü, hareketli ve aynı zamanda en kritik dönemlerinden biridir. İnsan bu çağda büyük idealler kurabilir, ilim öğrenebilir, çalışabilir, ibadet edebilir ve geleceğini inşa edebilir. Fakat aynı enerji yanlış kullanıldığında günaha, bağımlılıklara, nefsin esaretine ve yıllarca sürebilecek pişmanlıklara da dönüşebilir.

Bediüzzaman Said Nursî'nin Gençlik Rehberi, gençliğe yalnızca “şunu yap, bunu yapma” şeklinde bir nasihat kitabı değildir. Eserin merkezindeki soru çok daha büyüktür:

İnsana verilen gençlik sermayesi nerede ve nasıl kullanılmalıdır?

Risale-i Nur'un yaklaşımına göre gençlik ebedî değildir; fakat gençlikte yapılan tercihler ebedî neticeler verebilir.

Bu sebeple gençlik büyük bir nimet olduğu kadar büyük bir imtihandır.

1. GENÇLİK BÜYÜK BİR SERMAYEDİR

Gençlik denildiğinde çoğu zaman akla kuvvet, güzellik, sağlık, heyecan ve eğlence gelir.

Risale-i Nur ise gençliğe daha derin bir açıdan bakar:

Gençlik, insana Allah tarafından verilmiş geçici fakat son derece kıymetli bir hayat sermayesidir.

Bu sermayenin içinde:

• kuvvet,

• sağlık,

• zaman,

• öğrenme kabiliyeti,

• çalışma enerjisi,

• heyecan,

• cesaret,

• sevme kabiliyeti,

• gelecek ümidi,

• irade ve teşebbüs gücü

bulunur.

Fakat sermayenin en önemli özelliği şudur:

Sürekli azalır.

İnsan her geçen gün gençliğinden bir miktar harcamaktadır.

Bu bakımdan insanın önündeki temel soru:

“Gençliğimi yaşayacak mıyım?” değil, “Gençliğimi ne uğrunda harcayacağım?” sorusudur.

Çünkü gençlik zaten harcanacaktır.

2. GENÇLİK MUTLAKA GEÇECEKTİR

Gençlik Rehberi'nin en güçlü ikazlarından biri gençliğin faniliğidir.

Bediüzzaman'ın meşhur ifadesiyle:

“Sizdeki gençlik kat'iyen gidecek.”

Bu kısa cümle aslında büyük bir hakikati ifade eder.

Bugün:

gençlik → kuvvet → güzellik → sağlık → hareket

vardır.

Fakat zaman ilerledikçe:

gençlik → olgunluk → ihtiyarlık → ölüm

istikametine doğru yolculuk devam eder.

Hiçbir insan:

“Ben genç kalacağım.”

diyemez.

Kur'ân da insan hayatındaki bu değişimi hatırlatır:

“Allah, sizi güçsüz olarak yaratan, sonra güçsüzlüğün ardından bir güç veren, sonra gücün ardından tekrar güçsüzlük ve ihtiyarlık verendir.”

(Rûm, 30/54)

Dolayısıyla Risale-i Nur'un gençlere yaptığı ikaz karamsarlık değildir.

Tam tersine:

Geçici olan bir nimeti, kalıcı bir kazanca dönüştürme çağrısıdır.

3. GENÇLİĞİN İKİ YOLU

Gençlik Rehberi'ndeki temel düşüncelerden biri gençliğin iki farklı şekilde değerlendirilebileceğidir.

Birinci yol: İman, ibadet ve istikamet

Genç insan:

• imanını kuvvetlendirir,

• namazını muhafaza eder,

• haramlardan sakınır,

• iffetini korur,

• anne-babasına hürmet eder,

• helâl kazanca yönelir,

• faydalı ilim öğrenir,

• insanlara hizmet eder,

• güzel ahlâk sahibi olmaya çalışırsa,

gençliği büyük bir manevi sermayeye dönüşür.

İkinci yol: Sefahat ve nefsin peşinden gitmek

İnsan gençliğini:

• haram ilişkilerde,

• içkide,

• kumarda,

• uyuşturucuda,

• zinada,

• pornografide,

• gösterişte,

• kibirde,

• boş eğlencelerde,

• başkalarının hakkını yemekte,

• sadece dünya zevklerinin peşinden koşmakta

tüketirse geçici bir zevk karşılığında çok daha büyük zararlarla karşılaşabilir.

Bediüzzaman'ın yaklaşımında mesele şudur:

Günah yalnız ahirette ceza getiren bir davranış değildir; çoğu zaman kendi içinde de manevi bir sıkıntı ve elem taşır.

4. “HELÂL DAİRESİ KEYFE KÂFİDİR”

Gençlik Rehberi'nin en önemli ölçülerinden biri Risale-i Nur'daki şu prensiptir:

“Helâl dairesi keyfe kâfidir. Harama girmeye hiç lüzum yoktur.”

Bu ölçü İslâm'ın insana bütün zevkleri yasaklamadığını gösterir.

İslâm:

“Hayattan zevk alma.”

demez.

Bunun yerine:

“Zevklerini helâl dairede yaşa.”

der.

Mesela insan:

• evlenebilir,

• eşini sevebilir,

• güzel yemek yiyebilir,

• seyahat edebilir,

• spor yapabilir,

• çalışabilir,

• para kazanabilir,

• güzel giyinebilir,

• arkadaşlarıyla vakit geçirebilir,

• sanatla ilgilenebilir,

• tabiatı seyredebilir,

• eğlenebilir.

Bunların kendisi haram değildir.

Temel ölçü:

Helâl sınırının korunmasıdır.

Dolayısıyla Gençlik Rehberi'nin hedefi hayattan kaçan bir genç yetiştirmek değil;

hayatı Allah'ın koyduğu ölçüler içerisinde yaşayan bilinçli bir insan yetiştirmektir.

5. GÜNAHTA NEDEN GERÇEK HUZUR YOKTUR?

Nefis insana çoğu zaman şöyle fısıldar:

“Şimdi zevkini yaşa, sonrasını düşünme.”

Gençlik Rehberi bu düşünceyi sorgular.

Çünkü bazı zevklerin içine:

• korku,

• suçluluk,

• vicdan azabı,

• yakalanma endişesi,

• terk edilme korkusu,

• bağımlılık,

• hastalık,

• kıskançlık,

• gelecek endişesi

karışabilir.

Örneğin haram bir ilişkinin başlangıcında zevk bulunabilir; fakat beraberinde kıskançlık, aldatılma korkusu, vicdan sıkıntısı ve ayrılık acısı da doğabilir.

Kumar ilk anda heyecan verir; fakat ardından maddi yıkım gelebilir.

Alkol geçici rahatlama hissi verebilir; fakat akla, bedene, aileye ve topluma zarar verebilir.

Böylece Risale-i Nur'un önemli bir psikolojik tespiti ortaya çıkar:

Her zevk gerçek saadet değildir.

Gerçek saadet, sonunda pişmanlık bırakmayan saadettir.

6. GÜNAHIN İÇİNDE CEZA, İTAATİN İÇİNDE MÜKÂFAT BULUNABİLİR

Risale-i Nur'un dikkat çektiği önemli hakikatlerden biri şudur:

İnsan bazen günahı zevk, ibadeti ise yük zanneder.

Fakat hakikat bunun tam tersine dönebilir.

Günahın başlangıcı:

Zevk

Fakat devamında:

korku + vicdan azabı + bağımlılık + pişmanlık + zarar

ortaya çıkabilir.

İbadetin başlangıcı:

Nefse biraz ağır gelebilir.

Fakat devamında:

huzur + güven + vicdan rahatlığı + disiplin + ümit

meydana gelir.

Bu nedenle Gençlik Rehberi insanı yalnız ahiret hesabıyla değil, dünya hayatındaki neticeleri düşünmeye de çağırır.

7. ÖLÜM GENÇ-İHTİYAR AYIRMAZ

Genç insanın en büyük yanılgılarından biri şudur:

“Ölüm daha çok uzakta.”

Oysa ölüm yalnız yaşlıların karşılaştığı bir hadise değildir.

Çocuklar, gençler, orta yaşlılar ve ihtiyarlar ölebilir.

Kur'ân şöyle bildirir:

“Her nefis ölümü tadacaktır.”

(Âl-i İmrân, 3/185)

Dikkat edilirse ayette:

“Her ihtiyar ölümü tadacaktır.”

denilmemektedir.

“Her nefis” denilmektedir.

Bu nedenle ölüm düşüncesi gençliği karartmak için değil, ona istikamet kazandırmak için kullanılmalıdır.

İnsan öleceğini bildiğinde:

• zamanını daha kıymetli görür,

• kırdığı kalpleri tamir etmeye çalışır,

• günahlardan uzaklaşır,

• ibadetlerini önemser,

• ailesinin kıymetini bilir,

• boş işlerle hayatını tüketmemeye çalışır.

8. ÖLÜM YOKLUK DEĞİL, BİR ÂLEM DEĞİŞTİRMEDİR

Risale-i Nur'un ölüm anlayışı Gençlik Rehberi'nin temelini oluşturur.

İman açısından ölüm:

yok olmak değildir.

Dünya hayatından:

kabir ve berzah hayatına geçiştir.

Bu nedenle insanın hayat yolculuğu şöyle düşünülebilir:

Anne rahmi → Dünya → Kabir/Berzah → Haşir → Mahşer → Hesap → Ebedî hayat

Dünya bu uzun yolculuğun yalnız bir bölümüdür.

İnsan yalnız dünya için yaratılmış olsaydı ölüm büyük bir anlamsızlık gibi görülebilirdi.

Fakat ahiret varsa dünya:

imtihan salonuna

dönüşür.

Ölüm ise:

imtihanın bitiş kapısıdır.

9. GENÇLİK VE AHİRET TİCARETİ

Kur'ân insanın iman ve salih amellerini zaman zaman ticaret diliyle anlatır.

Risale-i Nur da bu anlayışı kuvvetle işler.

İnsana verilen:

ömür + gençlik + sağlık + akıl + kabiliyet + mal

birer sermayedir.

İnsan bunları Allah yolunda kullanırsa geçici sermayeyi ebedî kazanca dönüştürebilir.

Bir genç:

10 dakikalık bir iyilik yapabilir; fakat sevabı ahirette kalıcı olabilir.

Bir namaz:

dakikalar içinde kılınır; fakat ahirete ait netice verebilir.

Bir sadaka:

birkaç saniyede verilir; fakat Allah'ın rızasına vesile olabilir.

Bir haramdan vazgeçmek:

bir anlık mücadeledir; fakat insanın manevi hayatını değiştirebilir.

İşte gençlik böylece:

fani sermaye → bâki kazanç

haline getirilebilir.

10. GENÇLİK VE NAMAZ

Gençlik Rehberi'nin manevi dünyasında namaz merkezi bir yere sahiptir.

Çünkü namaz insanın günde beş defa hayatının yönünü düzeltmesidir.

İnsan dünya işleri içerisinde dağılır:

iş → para → telefon → sosyal medya → arkadaşlar → eğlence → gelecek kaygısı

Derken ezan gelir.

Ezan insana adeta:

“Sen yalnız dünya için yaratılmadın.”

diye hatırlatır.

Namazda insan:

dünyadan Rabbine yönelir.

Bu yüzden namaz yalnız bir görev değil;

• manevi disiplin,

• zaman terbiyesi,

• nefis eğitimi,

• şükür,

• dua,

• kulluk,

• Allah ile bağın canlı tutulmasıdır.

Kur'ân:

“Şüphesiz namaz hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar.”

buyurur.

(Ankebût, 29/45)

11. GENÇLİKTE İBADETİN AYRI BİR KIYMETİ VARDIR

Yaşlılıkta ibadet elbette kıymetlidir.

Fakat gençlikte insanın önünde çok daha fazla cazibe bulunabilir.

Genç insan:

• arzularına,

• çevre baskısına,

• cinsel dürtülerine,

• eğlence isteğine,

• gösteriş arzusuna,

• rahat yaşama isteğine

rağmen Allah'a yönelirse bunun özel bir manevi değeri vardır.

Nitekim sahih hadiste kıyamet günü Allah'ın gölgesinde gölgelenecek yedi sınıftan biri:

“Rabbine ibadet içinde yetişen genç”

olarak zikredilir.

(Buhârî, Ezan 36; Müslim, Zekât 91)

Bu çok büyük bir müjdedir.

12. İFFET GENÇLİĞİN EN BÜYÜK KALELERİNDENDİR

Gençlik Rehberi'nin üzerinde durduğu meselelerden biri de iffettir.

İffet yalnız zinadan uzak durmak değildir.

İffet:

• gözü haramdan korumak,

• bedeni haramdan korumak,

• düşünceleri temiz tutmaya çalışmak,

• karşı cinsi bir zevk nesnesi olarak görmemek,

• mahremiyet sınırlarına dikkat etmek,

• evliliği ve aileyi korumak

anlamlarını da taşır.

Kur'ân:

“Mümin erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar.”

(Nûr, 24/30)

Ardından mümin kadınlara da aynı temel ölçü bildirilir.

(Nûr, 24/31)

Günümüzde bu konu daha da önemlidir.

Çünkü insan geçmişte haram görüntülerden uzak durmak için belli yerlere gitmek zorundayken bugün telefon aracılığıyla bunlara birkaç saniyede ulaşabilmektedir.

Bu yüzden modern gençlik için iffetin bir cephesi de:

dijital iffettir.

13. GÖZÜ KORUMAK KALBİ KORUMAKTIR

İnsan zihni gördüğü şeylerden etkilenir.

Bir görüntü:

göz → hayal → düşünce → arzu → davranış

zincirini harekete geçirebilir.

Bu nedenle İslâm'ın bakışı koruma emri yalnız şekli bir yasak değildir.

Kalbi ve zihni koruyan bir tedbirdir.

Özellikle sürekli cinsel içerik tüketimi insanın:

• karşı cinse bakışını,

• evlilik anlayışını,

• beklentilerini,

• dikkatini,

• iradesini

olumsuz etkileyebilir.

Gençlik Rehberi'nin iffet prensibi günümüz dünyasında bu nedenle son derece günceldir.

14. GENÇLİK VE NEFİS MÜCADELESİ

Risale-i Nur'a göre insanın en ciddi imtihan alanlarından biri kendi nefsidir.

Nefis:

“Şimdi istiyorum.”

der.

Akıl:

“Sonucunu düşün.”

der.

Vicdan:

“Doğru olanı yap.”

der.

İman ise:

“Allah görüyor ve hayatının hesabı vardır.”

diye hatırlatır.

Nefis çoğu zaman peşin zevki ister.

İman ise insana neticeyi düşündürür.

Bu sebeple nefis terbiyesi:

arzuları tamamen yok etmek değildir.

Onları:

helâl daireye yönlendirmektir.

15. GENÇLİK VE ARKADAŞ ÇEVRESİ

Genç insanın karakterini etkileyen en önemli unsurlardan biri arkadaş çevresidir.

Hz. Peygamber ﷺ:

“Kişi dostunun dini üzeredir. Öyleyse kiminle dostluk ettiğine dikkat etsin.”

buyurmuştur.

(Ebû Dâvûd, Edeb 16; Tirmizî, Zühd 45)

Arkadaş çevresi insanı:

namaza da götürebilir, günaha da.

Bu nedenle genç:

• dürüst,

• çalışkan,

• ahlâklı,

• güvenilir,

• imanına zarar vermeyen,

• kötülüğe teşvik etmeyen

insanlarla arkadaşlık etmeye çalışmalıdır.

Çünkü kötü arkadaş bazen insanın yıllarca kurduğu manevi yapıyı kısa zamanda zedeleyebilir.

16. GENÇLİK VE ZAMAN

Gençlik Rehberi'nin mantığıyla bakıldığında en büyük sermayelerden biri zamandır.

Genç insan çoğu zaman:

“Daha çok zamanım var.”

diye düşünür.

Fakat günler:

haftalara,

haftalar:

aylara,

aylar:

yıllara

dönüşür.

Bir gün insan geriye bakar ve gençliğinin önemli bir bölümünün geçtiğini görür.

Bu yüzden Müslüman genç için zaman:

öldürülecek bir şey değil, değerlendirilecek bir emanettir.

Telefon ve sosyal medya çağında bu prensip daha da önem kazanmıştır.

Saatlerce:

• kısa video izlemek,

• amaçsız gezinmek,

• tartışmalara bakmak,

• oyun oynamak,

• faydasız içerikler tüketmek

insanın hayat sermayesini sessizce tüketebilir.

17. “BEŞ ŞEY GELMEDEN ÖNCE BEŞ ŞEYİ GANİMET BİL”

Gençlik anlayışını özetleyen meşhur hadislerden birinde şu tavsiye vardır:

“Beş şey gelmeden önce beş şeyi ganimet bil: İhtiyarlığından önce gençliğini, hastalığından önce sıhhatini, fakirliğinden önce zenginliğini, meşguliyetinden önce boş vaktini ve ölümünden önce hayatını.”

Bu anlayış Gençlik Rehberi'nin ruhuyla tamamen örtüşür.

Özellikle:

“İhtiyarlığından önce gençliğini…”

ifadesi çok önemlidir.

Çünkü bugün yapılabilecek bazı şeyler yarın yapılamayabilir.

18. GENÇLİK VE TEVBE

Gençlik Rehberi yalnız ikaz etmez; büyük bir ümit kapısı da açar.

Bir genç geçmişte ne kadar hata yapmış olursa olsun:

tevbe kapısı açıktır.

Kur'ân şöyle buyurur:

“Ey kendi nefisleri aleyhine haddi aşan kullarım! Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar.”

(Zümer, 39/53)

Bu nedenle insan:

“Ben çok günah işledim, artık düzelemem.”

dememelidir.

İslâm'da esas olan günahsız olmak değil;

günah işlendiğinde Allah'a dönmektir.

Gerçek tevbe:

pişmanlık + günahı bırakmak + Allah'tan af dilemek + tekrar etmemeye karar vermek

şeklinde düşünülebilir.

Kul hakkı varsa ayrıca hakkın iadesi veya helâlleşme gerekir.

19. ŞEYTANIN EN TEHLİKELİ ALDATMASI: “SONRA TÖVBE EDERSİN”

Genç insanın karşılaşabileceği en büyük aldanışlardan biri:

“Şimdi yaşa, yaşlanınca ibadet edersin.”

düşüncesidir.

Fakat bunun üç problemi vardır.

Birincisi: Yaşlanacağımız garanti değildir.

Ölümün ne zaman geleceğini bilmiyoruz.

İkincisi: Alışkanlıklar güçlenir.

Gençlikte yerleşen kötü alışkanlıklar ilerleyen yaşlarda daha zor bırakılabilir.

Üçüncüsü: Tevbe geleceğe ertelenecek bir sözleşme değildir.

Gerçek tevbe bugün yapılır.

Bu yüzden Kur'ân:

“Allah'a samimi bir tevbe ile dönün.”

buyurur.

(Tahrîm, 66/8)

20. GENÇLİK VE İMAN

Gençlik Rehberi'nin asıl hedefi yalnız davranışları düzeltmek değildir.

Merkezde:

TAHKİKÎ İMAN

vardır.

Çünkü güçlü iman varsa ibadet anlam kazanır.

İnsan:

Allah'ın varlığını,

ahiretin hakikatini,

peygamberliğin doğruluğunu,

Kur'ân'ın Allah kelâmı olduğunu

aklen ve kalben kavradıkça hayatının yönü değişir.

Bu nedenle Risale-i Nur'un gençlere temel tavsiyesi sadece:

“Günah işleme.”

değildir.

Daha temelde:

“İmanını kuvvetlendir.”

mesajı vardır.

Çünkü sağlam iman davranışların köküdür.

21. GENÇLİK VE OKUMAK

Gençlik sadece bedensel kuvvet dönemi değildir.

Aynı zamanda zihnin geliştiği dönemdir.

Bu nedenle genç insan:

• Kur'ân'ı anlamaya,

• iman hakikatlerini öğrenmeye,

• Risale-i Nur'u okumaya,

• mesleki bilgi edinmeye,

• bilim öğrenmeye,

• faydalı kitaplar okumaya

zaman ayırmalıdır.

İslâm'da ilim ile iman birbirinin düşmanı değildir.

Risale-i Nur'un önemli hedeflerinden biri zaten:

akıl ile kalbi birlikte tatmin eden iman anlayışıdır.

22. GENÇLİK VE AİLE

Gençlik Rehberi'nin ahlâk anlayışı aile hayatıyla da yakından ilgilidir.

Genç insanın:

• anne-babasına hürmet etmesi,

• kardeşleriyle güzel geçinmesi,

• akrabalarını gözetmesi,

• evliliğe hazırlanırken iffeti koruması,

• eş seçiminde yalnız güzelliği değil ahlâk ve dini de önemsemesi

gerekir.

Aile İslâm toplumunun temelidir.

İffetli gençlik:

sağlam evliliklere,

sağlam evlilikler:

huzurlu ailelere,

huzurlu aileler:

sağlam topluma

zemin hazırlar.

23. GENÇLİK VE ÇALIŞMA

Dindarlık tembellik değildir.

Müslüman genç:

çalışkan olmalıdır.

Çünkü kendisine verilen kabiliyetleri geliştirmek de nimete karşı şükürdür.

Bir genç:

• doktor,

• öğretmen,

• mühendis,

• esnaf,

• çiftçi,

• sanatçı,

• yazılımcı,

• teknisyen,

• akademisyen

olabilir.

Mesleğin türünden önce:

helâl olması ve dürüst yapılması

önemlidir.

Risale-i Nur'un iman anlayışı dünyadan kaçmayı değil;

dünyayı ahiret hesabına değerlendirmeyi

öğretir.

24. DÜNYAYI SEVMEK YANLIŞ MIDIR?

Risale-i Nur'a göre dünyanın tamamı kötü değildir.

Dünyanın farklı yüzleri vardır.

Dünya:

Allah'ın isimlerini gösteren bir sanat galerisi gibi

okunabilir.

Aynı zamanda:

ahiretin tarlasıdır.

Problem dünyanın kendisi değil;

dünyayı Allah'tan bağımsız ve ebedî zannetmektir.

Bir genç güzel bir manzarayı seyredebilir.

Fakat:

“Ne güzel!”

demekle kalmayıp:

“Bunu yaratan ne kadar güzel yaratmış.”

dediğinde bakışı ibadete dönüşebilir.

25. GENÇLİK VE ŞÜKÜR

Gençlik büyük bir nimettir.

Nimetin gerçek karşılığı şükürdür.

Şükür yalnız:

“Elhamdülillah.”

demek değildir.

Şükür üç boyutlu düşünülebilir:

Kalple şükür

Nimetin Allah'tan geldiğini bilmek.

Dille şükür

Allah'a hamdetmek.

Fiille şükür

Nimeti Allah'ın razı olduğu yerde kullanmak.

Mesela gözün şükrü:

harama değil helâle bakmaktır.

Aklın şükrü:

hakikati öğrenmektir.

Paranın şükrü:

helâl kazanıp hayırda kullanmaktır.

Gençliğin şükrü ise:

onu iman, ibadet, ilim, çalışma ve güzel ahlâkta kullanmaktır.

26. GENÇLİK VE MUSİBETLER

Gençler bazen:

• aşk acısı,

• başarısızlık,

• işsizlik,

• maddi sıkıntı,

• aile problemi,

• yalnızlık,

• gelecek kaygısı,

• ölüm korkusu

yaşayabilir.

Risale-i Nur insanı musibet karşısında tamamen çaresiz bırakmaz.

İman insana:

“Bu dünya geçicidir.”

der.

Sabır:

“Bu sıkıntı da geçecektir.”

der.

Tevekkül:

“Elinden geleni yap, neticeyi Allah'a bırak.”

der.

Dua:

“Yalnız değilsin; Rabbine yönel.”

der.

Ahiret inancı ise:

“Dünyada tamamlanmayan adalet ve saadetin ebedî bir karşılığı vardır.”

diye ümit verir.

27. MODERN ÇAĞDA GENÇLİK REHBERİ'NİN MESAJI

Bediüzzaman'ın döneminde akıllı telefon, sosyal medya ve internet yoktu.

Fakat eserde ortaya konulan temel prensipler günümüzde daha da önemli hale gelmiştir.

Bugünün gençleri:

telefon + sosyal medya + kısa videolar + oyunlar + pornografi + tüketim kültürü + şöhret arzusu + kıyaslama kültürü

gibi çok güçlü uyaranlarla karşı karşıyadır.

Gençlik Rehberi'nin diliyle günümüz insanına şu ölçüler uygulanabilir:

Telefon senin hizmetçin olsun, efendin olmasın.

Sosyal medya seni yönetmesin.

Gözünü koru.

Zamanını koru.

Aklını faydalı bilgiyle besle.

Bedenini koru.

İffetini koru.

Arkadaşını iyi seç.

Kazancını helâlden ara.

Namazını muhafaza et.

İmanını kuvvetlendir.

28. GENÇLİK REHBERİ'NİN TEMEL FORMÜLÜ

Eserin ana fikrini basitleştirirsek şöyle bir tablo ortaya çıkar:

Gençlik + iman

→ istikamet

Gençlik + ibadet

→ manevi kuvvet

Gençlik + ilim

→ hikmet

Gençlik + iffet

→ şahsiyet

Gençlik + güzel ahlâk

→ güven

Gençlik + çalışma

→ fayda

Gençlik + şükür

→ bereket

Gençlik + tevbe

→ temizlenme

Gençlik + salih amel

→ ahiret sermayesi

Buna karşılık:

Gençlik + kontrolsüz nefis

→ bağımlılık

Gençlik + kötü arkadaş

→ istikametin bozulması

Gençlik + haram

→ manevi yara

Gençlik + gaflet

→ zaman kaybı

Gençlik + sadece dünya

→ fanilik karşısında hayal kırıklığı

29. BİR GENCİN KENDİSİNE SORMASI GEREKEN SORULAR

Gençlik Rehberi'nin mesajını hayatımıza uygulamak için zaman zaman kendimize şu soruları sorabiliriz:

1. Ben niçin yaratıldım?

2. Hayatımın asıl amacı nedir?

3. Allah ile ilişkim nasıl?

4. Namazlarımı muhafaza ediyor muyum?

5. Gençliğimi hangi işlerde harcıyorum?

6. Telefon günde kaç saatimi alıyor?

7. Gözümü ve iffeti mi koruyor muyum?

8. Arkadaş çevrem beni Allah'a mı yaklaştırıyor, uzaklaştırıyor mu?

9. Anne-babama karşı davranışlarım nasıl?

10. Kazancım ve harcamalarım helâl mi?

11. Faydalı bir ilim öğreniyor muyum?

12. Ölüm bugün gelse hazırlıklı mıyım?

13. Ahiretime bugün ne gönderdim?

14. Düzeltmem gereken hangi kötü alışkanlıklarım var?

15. Bugün Allah'ın rızası için ne yaptım?

Bu sorular insanı karamsarlığa değil, kendini muhasebeye götürmelidir.

30. GENÇLİK REHBERİ'NİN ÖZÜ: GENÇLİĞİ EBEDÎLEŞTİRMEK

Gençlik Rehberi'nin belki de en güzel mesajı burada ortaya çıkar.

İnsan gençliğini bedenen koruyamaz.

Ne kadar uğraşırsa uğraşsın:

20 yaş → 30 → 40 → 50 → 60...

şeklinde hayat ilerleyecektir.

Fakat gençlik başka bir şekilde muhafaza edilebilir:

Onunla kazanılan sevaplar ebedîleştirilebilir.

Gençlikte kılınan namazlar,

yapılan iyilikler,

öğrenilen faydalı ilimler,

haramdan kaçınmalar,

anne-babaya yapılan hizmetler,

verilen sadakalar,

insanlara yapılan yardımlar

ahiret hesabına geçtiğinde gençlik boşa gitmemiş olur.

Böylece insanın bedensel gençliği geçerken:

gençliğinin manevi meyveleri kalır.

31. GENÇLİK REHBERİ'NİN GENÇLERE 12 TEMEL MESAJI

Gençlik Rehberi'nin ana düşüncesini şu on iki prensiple özetleyebiliriz:

1. Gençliğin kıymetini bil.

Çünkü bir daha geri gelmeyecektir.

2. İmanını tahkikî hale getir.

Neye ve neden inandığını öğren.

3. Namazını muhafaza et.

Günün merkezine kulluğu yerleştir.

4. Helâl dairede yaşa.

Çünkü:

“Helâl dairesi keyfe kâfidir.”

5. İffetini koru.

Gözünü, kalbini ve bedenini haramdan muhafaza et.

6. Arkadaşını iyi seç.

Çünkü insan çevresinden etkilenir.

7. Zamanını boşa harcama.

Gençlik en büyük sermayelerinden biridir.

8. İlim öğren.

Hem dinini hem mesleğini öğren.

9. Çalış ve üret.

İnsanlara faydalı olmaya çalış.

10. Anne-babana hürmet et.

Onların duasını almaya gayret et.

11. Günah işlediğinde ümitsizliğe düşme.

Hemen tevbe ederek Allah'a dön.

12. Ahireti unutma.

Çünkü dünya yolculuğun tamamı değil, başlangıç kısmıdır.

SONUÇ

Risale-i Nur'daki Gençlik Rehberi, genç insana dünyadan kaçmasını söyleyen bir eser değildir.

Aksine ona:

Hayatı doğru oku.

Gençliğinin kıymetini bil.

İmanını kuvvetlendir.

Aklını kullan.

Nefsinin kölesi olma.

Helâl dairede hayatın güzelliklerinden faydalan.

İffetini koru.

Namazını muhafaza et.

İlim öğren.

Çalış.

Ailene ve insanlara faydalı ol.

Günah işlersen ümitsizliğe düşmeden tevbe et.

Ölümü unutma fakat ölümden dolayı hayatı da anlamsız görme.

mesajını verir.

Çünkü ölüm hayatın yok olması değil, ebedî hayatın kapısıdır.

Gençlik geçecektir.

Güzellik değişecektir.

Kuvvet azalacaktır.

Mal dünyada kalacaktır.

Makam sona erecektir.

Fakat iman ve Allah rızası için yapılan salih amellerin neticesi kalacaktır.

Bu yüzden Gençlik Rehberi'nin bütün mesajını tek bir cümlede toplamak mümkündür:

GENÇLİĞİNİ GEÇİCİ ZEVKLER UĞRUNA TÜKETME; ONU EBEDÎ BİR SAADETİN SERMAYESİNE DÖNÜŞTÜR.

Bediüzzaman'ın güçlü ikazıyla:

“Sizdeki gençlik kat'iyen gidecek.”

Öyleyse asıl mesele gençliğin gidip gitmemesi değildir.

Asıl mesele, gençlik giderken geride ne bıraktığımız ve önümüzdeki ebedî hayata ne gönderdiğimizdir.

İmanla, ibadetle, iffetle, ilimle, güzel ahlâkla ve Allah'ın rızasını arayarak geçirilen bir gençlik; dünyada huzurun, ihtiyarlıkta güzel hatıraların ve Allah'ın rahmetiyle ahirette ebedî saadetin vesilesi olabilir.

Kısa Dua

Allah'ım! Gençliğimizi Senin rızana uygun yaşamayı nasip eyle.

İmanımızı kuvvetlendir, kalplerimizi istikamet üzere sabit kıl.

Gözümüzü, kalbimizi, aklımızı ve bedenimizi haramlardan muhafaza eyle.

Bize namazı sevdir, ibadette devamlılık ihsan eyle.

Bizi kötü arkadaşlardan, kötü alışkanlıklardan, nefsimizin ve şeytanın şerrinden muhafaza eyle.

Gençliğimizi ilim, ibadet, helâl çalışma, güzel ahlâk ve insanlara hizmet yolunda değerlendirmeyi nasip eyle.

Geçmiş günahlarımızı bağışla, samimi tevbe nasip eyle ve ömrümüzün kalan kısmını geçen kısmından daha hayırlı eyle.

Bize dünyada imanla yaşamayı, imanla ölmeyi ve ahirette Peygamber Efendimiz ﷺ ile beraber ebedî saadete kavuşmayı nasip eyle.

Âmin.