- Salih Avcı
- 20.02.2023
Erkek tenasül organı denildiğinde genellikle penis kastedilir. Erkek üreme sistemi ise testisleri, testis torbasını, sperm taşıyan kanalları ve yardımcı bezleri de kapsar. Penisin hikmetli yapısını anlamak için hem kendi dokularına hem de bu organlarla nasıl birlikte çalıştığına bakmak gerekir. İdrarın dışarı atılması, cinsel duyunun iletilmesi ve üreme sırasında meninin taşınması, aynı organın farklı dokular ve sinirsel mekanizmalar aracılığıyla yerine getirdiği görevlerdir. my.clevelandclinic.org
Penis anatomik olarak kök, gövde ve baş olmak üzere üç bölümde incelenir. Kök, organı leğen kemiği bölgesindeki dokulara bağlar. Gövdenin içinde yan yana uzanan iki kavernöz cisim ve bunların alt tarafında yer alan bir süngerimsi cisim bulunur. Süngerimsi cisim, idrar kanalının penis içindeki bölümünü sarar ve uçta genişleyerek penis başını oluşturur. Sünnet derisi, penis başını örten hareketli deri kıvrımıdır. my.clevelandclinic.org
Kavernöz cisimlerin içindeki boşluklara kan dolduğunda gövde sertleşir. İdrar kanalını çevreleyen süngerimsi doku da kanla dolar ve kavernöz cisimlere göre daha düşük basınçta kalır. Bu fark, sertleşme sırasında idrar kanalının geçişe elverişli kalmasına katkı sağlar. Böylece gövdeye sertlik kazandıran dokularla kanalın açıklığını koruyan doku aynı anatomik yapı içinde farklı görevler üstlenir. my.clevelandclinic.org
İdrar böbreklerde oluşur ve mesanede birikir. İdrar yaparken mesane kası kasılır, idrarı tutan kaslar gevşer ve idrar üretra adı verilen kanaldan dışarı çıkar. Erkekte üretra mesaneden başlar, prostatın içinden geçer ve penis boyunca ilerler. Bu bakımdan penis, boşaltım sisteminin dışa açılan son bölümünü taşır. my.clevelandclinic.org
Üretra, meninin dışarı çıkışında da kullanılır. Boşalma sırasında mesane boynu kapanır. Bu kapanma meninin mesaneye geri kaçmasını engellemeye ve dışarıya doğru ilerlemesine yardımcı olur. Aynı kanalın iki ayrı görevde kullanılabilmesi, mesanenin, çevredeki kasların ve sinir sisteminin zamanlamasına bağlıdır. my.clevelandclinic.org
Sertleşme, sinir sistemiyle kan dolaşımının birlikte yürüttüğü bir süreçtir. Sinirsel uyarılarla sertleşme dokusundaki düz kaslar gevşer, atardamarlardan gelen kan artar ve dokudaki boşluklar genişler. Genişleyen doku, kanı geri taşıyan toplardamarlara baskı yapar. Böylece bir süre için giren kan miktarı çıkan kan miktarından fazla olur ve sertlik devam eder. Kanın geri dönüşü arttığında organ yeniden gevşer. my.clevelandclinic.org
Penisteki duyu sinirleri dokunma ve basınç gibi uyarıları sinir sistemine iletir. Bu iletim cinsel duyuma ve bazı reflekslere katkı sağlar. Sertleşme uyku sırasında veya kendiliğinden de meydana gelebilir. Bu durum, bedenin bazı tepkilerinin bilinçli bir karar gerekmeden sinirsel ve damarsal mekanizmalarla gerçekleşebildiğini gösterir. my.clevelandclinic.org
Üreme süreci, ergenlikle birlikte testislerde sperm hücrelerinin üretilmesiyle başlar. Beyindeki hipotalamus ve hipofiz bezi bu üretimin hormonal düzenlenmesinde görev alır. Hipofizden salgılanan LH, testisteki Leydig hücrelerini testosteron üretmeye uyarır. FSH ise Sertoli hücreleri üzerinde etkili olur. Sertoli hücreleri, testosteronun da katkısıyla, gelişen sperm hücrelerine uygun ortam sağlar. Hormon düzeyleri geri bildirim yoluyla düzenlenir. andrologysociety.org
| Yapı | Üremedeki görevi |
|---|---|
| Testisler | Sperm hücrelerini ve testosteronu üretir. |
| Testis torbası | Testislerin sperm üretimine elverişli sıcaklıkta tutulmasına katkı sağlar. |
| Epididim | Sperm hücrelerinin olgunlaşmasına ve depolanmasına yardımcı olur. |
| Sperm kanalı | Olgunlaşan sperm hücrelerini boşalma sırasında ileriye taşır. |
| Meni kesecikleri ve prostat | Meninin sıvı kısmına salgılarıyla katkıda bulunur. |
| Penis ve üretra | Meninin vücut dışına iletilmesini sağlar. |
Sperm, erkek üreme hücresidir. Meni, sperm hücrelerini taşıyan ve yardımcı bezlerin salgılarını içeren sıvıdır. Boşalma sırasında sperm hücreleriyle bez salgıları bir araya gelir. Ardından kasların ritmik kasılmaları meninin üretradan ilerlemesini sağlar. Gebeliğin başlangıcı için sperm hücresinin yumurta hücresine ulaşması ve döllenmenin gerçekleşmesi gerekir. Dolayısıyla penisin üremedeki görevi, birden fazla organın yürüttüğü uzun sürecin taşıma aşamasında ortaya çıkar. my.clevelandclinic.org
Bediüzzaman, Otuzuncu Lem’a’nın Üçüncü Nüktesinde İsm-i Hakem’i ele alırken varlıkların yapısı, vazifesi ve ortaya çıkardığı faydalar arasındaki uyuma dikkat çeker. Bu bakış insan bedenine uygulandığında, bir dokunun şekli kadar komşu dokularla ilişkisi de tefekkür konusu olur. Peniste iki kavernöz cismin gövdeye sertlik kazandırması, süngerimsi dokunun kanalın çevresinde yer alması ve aynı kanalın farklı zamanlarda iki göreve hizmet etmesi, yapıyla vazife arasındaki münasebeti görmeye imkân verir. Risale-i Nur Külliyatı
Risale-i Nur’da geçen teavün, yardımlaşma anlamına gelir. Bu kavramla bakıldığında üreme sistemindeki iş bölümü üzerinde düşünülebilir. Beyinden gelen hormonal uyarılar testislerde karşılık bulur. Testislerde oluşan hücreler başka bir yapıda olgunlaşır. Kanallar onları taşır, bezler salgılarıyla sıvıya katkıda bulunur ve sinirler kasların zamanlamasını düzenler. Bu biyolojik süreç, tıp dilinde hormonların, dokuların ve sinirlerin koordinasyonuyla açıklanır. İmanî tefekkürde ise aynı koordinasyon, farklı unsurların tek bir vazifeye hizmet etmesi bakımından İsm-i Hakem ve Hakîm’in tecellileri üzerinde düşünmeye vesile olur. andrologysociety.org
Bu tefekkürü günlük hayata yaklaştıran örneklerden biri idrar yapmaktır. İnsan çoğu zaman yalnızca ihtiyacını hisseder ve giderir. Oysa bu sırada mesane kasılır, tutucu kaslar gevşer ve idrar bir kanal boyunca ilerler. Gündelik olduğu için üzerinde az durulan bu işin ardında birden fazla yapının zamanında görev alması vardır. Risale-i Nur’un hikmet nazarıyla bakıldığında şükür, insanın her gün yararlandığı bu kolaylığın farkına varmasıyla somutlaşır. my.clevelandclinic.org
Kur’an’ın Rûm sûresi 21. âyeti, eşler arasındaki huzuru, sevgiyi ve merhameti Allah’ın âyetlerinden sayar. Üreme organlarının biyolojik vazifesini aile hayatı içinde düşünürken âyetin dikkat çektiği bu değerler de önemlidir. Eşler arasındaki yakınlık, karşılıklı rıza, saygı ve özenle yaşandığında ilişkinin bir parçası olur. Çocuk sahibi olma imkânı da anne ve babanın bakım, eğitim ve merhamet sorumluluğunu beraberinde getirir. Bir insanın değeri ise doğurganlığına bağlı değildir. kuran.diyanet.gov.tr
Bedeni emanet bilmek, üreme organlarını da bedenin diğer kısımları gibi özenle korumayı içerir. Mahremiyet, insanın özel alanına saygı göstermeyi öğretir. Bu saygı, kişinin kendi bedenini tanıması ve gerektiğinde bir sağlık uzmanıyla açıkça konuşabilmesiyle birlikte yürür. Anatomi bilgisini ölçülü ve anlaşılır bir dille öğrenmek, hem mahremiyete hem sağlığa gösterilen özenin parçasıdır.
Erkek tenasül organının hikmeti, üstlendiği görevler kadar bu görevlerin nasıl bir araya geldiğinde görülür. Süngerimsi doku idrar kanalını çevreler, damar sistemi sertleşmeye imkân verir, duyu sinirleri uyarıları iletir ve üreme sistemiyle bağlantılı kanallar meninin taşınmasını sağlar. Risale-i Nur’un nazarıyla bu iş birliği üzerinde düşünmek, insanın her gün fark etmeden yararlandığı beden düzenini görmesine ve onun gerektirdiği şükür ve sorumluluğu daha iyi anlamasına vesile olur.
Yorumlar:
Yorum Yazabilirsiniz.