BAKARA SURESİ 104–112. AYETLER

Peygambere Edep, Allah'ın Rahmeti, Nesih, Haset, Namaz, Zekât ve İhlas

Risale-i Nur Perspektifinden Ayrıntılı Tefsir ve Günümüze Bakan Hikmetli Dersler

Bismillahirrahmanirrahim.

Bakara Suresi tefsirimize kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Önceki bölümde, 97–103. ayetlerde Cebrâil'e iman, vahyin kaynağı, Hz. Süleyman'a yöneltilen sihir isnadı, Hârût ve Mârût kıssası, zararlı bilgi ve takva konularını incelemiştik.

Şimdi 104–112. ayetlerde Kur’an bizi çok önemli bir manevi terbiyeye davet ediyor.

Bu bölümde insanın yalnız ne söylediği değil, nasıl söylediği; yalnız neye inandığı değil, inancını hangi niyetle yaşadığı üzerinde duruluyor.

Özellikle üç büyük hakikat öne çıkıyor:

• Edep: Allah'a, Peygamber'e ve insanlara karşı saygılı davranmak.

• İhlas: İbadeti ve iyiliği gösteriş için değil, Allah'ın rızası için yapmak.

• Teslimiyet: Allah'ın hikmetine güvenerek O'nun emirlerini hayatın merkezine almak.

Ayetlerin meallerini açıklayıcı biçimde verecek, Risale-i Nur ile bağlantılarını ise doğrudan alıntı olarak değil, eserlerin temel imanî ve ahlakî yaklaşımı çerçevesinde değerlendireceğiz.

104. Ayet: Peygambere karşı edep ve sözün sorumluluğu

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقُولُوا رَاعِنَا وَقُولُوا انظُرْنَا وَاسْمَعُوا

Mealen:

“Ey iman edenler! ‘Râinâ’ demeyin, ‘Unzurnâ’ deyin ve dinleyin.”

Ayetin devamında inkârcılar için elem verici bir azap bulunduğu bildirilir.

Ayetin tarihî bağlamı

Müminler, Peygamber Efendimizden kendilerine zaman ayırmasını veya sözlerini anlayabilmeleri için onları gözetmesini isterken “râinâ” kelimesini kullanabiliyorlardı.

Ancak bu kelimenin farklı anlamlara çekilmesi ve bazı kimseler tarafından alay amacıyla kullanılması sebebiyle müminlere daha açık ve uygun bir ifade olan “unzurnâ” kelimesini kullanmaları emredildi.

Burada önemli bir ahlakî incelik vardır.

Sözün yalnız niyeti değil, karşı tarafta oluşturabileceği anlam da önemlidir.

Günümüze bakan ders

İnsan bazen:

“Ben kötü niyetle söylemedim.”

diyebilir.

Fakat kullandığı kelime karşı tarafı incitmiş olabilir.

Bu nedenle iletişimde yalnız kendi niyetimizi değil, sözümüzün anlaşılma biçimini de düşünmeliyiz.

Aile hayatında, iş yerinde ve sosyal ilişkilerde bu ölçü son derece değerlidir.

Risale-i Nur perspektifinden edep

Risale-i Nur'un iman ve ahlak derslerinde insanın dilini doğru kullanması, başkalarının hukukuna saygı göstermesi ve ihlasla hareket etmesi önemlidir.

Edep yalnız dış görünüş değildir.

Kalpteki saygının davranışa yansımasıdır.

Peygamber Efendimize karşı edep ise onun getirdiği hakikate saygı duymayı, sünnetini öğrenmeyi ve örnek ahlakını hayatımıza taşımayı gerektirir.

Edep, imanın insan ilişkilerindeki güzel tezahürlerinden biridir.

105. Ayet: Allah'ın rahmetini kıskanmak

وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَن يَشَاءُ

Mealen:

“Allah rahmetini dilediğine tahsis eder.”

Ayet, Ehl-i kitaptan inkâr edenlerin ve müşriklerin müminlere Rablerinden bir hayır indirilmesini istemediklerini bildirir.

Burada kıskançlık ve haset meselesi yeniden karşımıza çıkar.

İnsan neden başkasına verilen nimetten rahatsız olur?

Çünkü bazen nimeti Allah'ın rahmetinin bir tecellisi olarak değil, insanlar arasındaki bir üstünlük yarışı olarak görür.

Başkasına ilim verilmiştir.

Kıskanır.

Başkasına servet verilmiştir.

Rahatsız olur.

Başkasına başarı verilmiştir.

Kendisini değersiz hisseder.

Oysa Allah'ın bir kuluna nimet vermesi, başka bir kulunun değerini azaltmaz.

Risale-i Nur açısından

Risale-i Nur'un ihlas ve uhuvvet bahisleri, müminler arasındaki haset ve rekabetin zararlarına dikkat çeker.

Bir insan başkasının başarısını kendi başarısızlığı gibi görmemelidir.

Özellikle hayırlı işlerde başkalarının başarısından memnun olmak gerekir.

Çünkü amaç:

“Ben öne çıkayım.”

değil,

“Hayır çoğalsın.”

olmalıdır.

Günlük hayata uygulama

Bir arkadaşımız başarılı olduğunda onu tebrik edelim.

Bir yakınımız güzel bir imkâna kavuştuğunda sevinelim.

Bir insanın ilmi arttığında bundan faydalanmaya çalışalım.

Kıskançlık yerine dua ve gayret yolunu seçelim.

Başkasının nimetine haset etmek yerine, kendi nimetlerimize şükretmeyi öğrenmeliyiz.

106. AYET: NESİH VE ALLAH'IN HİKMETİ

مَا نَنسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَا أَوْ مِثْلِهَا

Mealen:

“Biz bir ayetin hükmünü kaldırır veya onu unutturursak, ondan daha hayırlısını yahut benzerini getiririz.”

Ayetin devamında Allah'ın her şeye gücünün yettiği hatırlatılır.

Bu ayet, İslam ilimlerinde nesih olarak bilinen konuyla ilgilidir.

Nesih nedir?

Nesih, genel olarak vahiy süreci içinde daha önce bildirilmiş bir dinî hükmün daha sonraki bir vahiy ile kaldırılması veya değiştirilmesidir.

Klasik İslam âlimleri neshi farklı şekillerde açıklamış, hangi ayetlerde nesih bulunduğu konusunda çeşitli görüşler ileri sürmüşlerdir.

Bazı müfessirler bu ayeti önceki şeriatların hükümlerinin değişmesiyle de ilişkilendirmiştir.

Dolayısıyla nesih konusunun ayrıntıları, tefsir ve fıkıh usulünde ilmî tartışma alanıdır.

Nesih Allah'ın bilgisinin değişmesi midir?

Hayır.

İslam inancında Allah'ın ilmi ezelîdir.

Nesih, Allah'ın sonradan bilmediği bir şeyi öğrenmesi anlamına gelmez.

İnsanların şartları ve dinî yükümlülükleri açısından farklı zamanlarda farklı hükümlerin bildirilmesiyle ilgilidir.

Günümüz açısından çıkarılacak ders

Bu ayetten hareketle insanın kendi arzusuna göre açık dinî hükümleri kaldırabileceği sonucu çıkarılamaz.

Nesih, vahyin teşri süreciyle ilgili özel bir kavramdır.

Fakat ayet, Allah'ın emir ve hükümlerinde hikmet bulunduğunu düşünmemize vesile olur.

Risale-i Nur perspektifinden hikmet

Risale-i Nur'da kâinattaki düzen, ölçü ve yaratılış gayeleri Allah'ın Hakîm ismi çerçevesinde değerlendirilir.

İnsan her hikmeti bütünüyle kavrayamayabilir.

Fakat Allah'ın ilminin ve hikmetinin sınırsız olduğuna iman eder.

Kulluğun önemli yönlerinden biri, insanın kendi bilgisinin sınırlı olduğunu kabul etmesidir.

107. Ayet: Göklerin ve yerin hükümranlığı Allah'ındır

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ

Mealen:

“Bilmez misin ki göklerin ve yerin hükümranlığı Allah'ındır?”

Ayetin devamında Allah'tan başka gerçek bir dost ve yardımcı bulunmadığı hatırlatılır.

Bu ayet bizi tevhidin çok önemli bir boyutuna götürür:

Mülk Allah'ındır.

İnsan ev sahibi olabilir.

Arazi sahibi olabilir.

Servet sahibi olabilir.

Fakat bunların hiçbiri mutlak sahiplik değildir.

İnsan sahip olduğunu düşündüğü şeyleri bir gün geride bırakacaktır.

Risale-i Nur açısından emanet

Risale-i Nur'da insanın bedeni, hayatı, malı ve kabiliyetleri Allah'ın emanetleri olarak değerlendirilir.

İnsan bunları kendi başına yaratmamıştır.

Gözünü kendisi yapmamıştır.

Kalbini kendisi yaratmamıştır.

Aklını kendisi meydana getirmemiştir.

Hayatını kendi kudretiyle başlatmamıştır.

Öyleyse insan sahip olduğu nimetleri kullanırken emanet bilinci taşımalıdır.

Emanet bilinci hayatımızı nasıl değiştirir?

Sağlığımızı korumaya çalışırız.

Malımızı israf etmemeye dikkat ederiz.

Zamanımızı faydalı işlerde değerlendirmeye çalışırız.

Bize verilen kabiliyetleri hayırda kullanırız.

Çünkü bunların hepsi birer sorumluluktur.

İnsan mutlak malik değil, kendisine verilen nimetlerden sorumlu bir kuldur.

108. Ayet: Gereksiz ve kötü niyetli sorular

أَمْ تُرِيدُونَ أَن تَسْأَلُوا رَسُولَكُمْ كَمَا سُئِلَ مُوسَىٰ مِن قَبْلُ

Mealen:

“Yoksa daha önce Musa'dan istendiği gibi siz de peygamberinizden birtakım şeyler mi istemek istiyorsunuz?”

Ayetin devamında imanı inkârla değiştiren kişinin doğru yoldan saptığı bildirilir.

Soru sormak yanlış mıdır?

Hayır.

Kur’an insanı düşünmeye ve öğrenmeye çağırır.

Peygamber Efendimizin ashabı da dinî konularda sorular sormuştur.

Burada eleştirilen, hakikati öğrenmek için samimiyetle soru sormak değildir.

Eleştirilen tavır, inat, meydan okuma veya imanı sürekli yeni şartlara bağlama eğilimidir.

Günümüze bakan ders

Bir insan:

“Allah'a inanmak istiyorum ama önce bütün sorularımın cevaplarını öğrenmek istiyorum.”

diyebilir.

Samimi bir araştırma son derece değerlidir.

Fakat insan bazen cevap aldığı hâlde sürekli yeni bir şart ileri sürerek hakikati değerlendirmekten kaçınabilir.

Bu nedenle önemli olan soruların sayısı değil, soruların hangi niyetle sorulduğudur.

Risale-i Nur açısından tahkikî iman

Risale-i Nur'un temel hedeflerinden biri iman esaslarını aklî ve manevi delillerle açıklamaktır.

İnsanın soru sorması, araştırması ve anlamaya çalışması teşvik edilebilir.

Ancak araştırma, hakikati arama samimiyetiyle yürütülmelidir.

Samimi soru ilme kapı açar; inat için sorulan soru ise bazen insanı kendi önyargılarına hapsedebilir.

109. AYET: HASET KARŞISINDA AF VE MÜSAMAHA

وَدَّ كَثِيرٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُم مِّن بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِّنْ عِندِ أَنفُسِهِمْ

Mealen:

“Ehl-i kitaptan birçoğu, hakikat kendilerine belli olduktan sonra içlerindeki kıskançlık sebebiyle sizi imanınızdan döndürüp inkâra çevirmek isterler.”

Ayetin devamında, Allah'ın emri gelinceye kadar affetmek ve hoşgörülü davranmak emredilir.

Burada dikkat çekici iki mesele vardır.

Birincisi haset.

İkincisi affetmek.

Haset neden tehlikelidir?

Haset insanın kalbinde başkasına karşı olumsuz duygular oluşturabilir.

Bu duygular zamanla:

iftiraya,

düşmanlığa,

haksızlığa,

ilişkilerin bozulmasına

yol açabilir.

Af ve müsamaha

Kur’an burada müminlere her düşmanca tutuma aynı şekilde karşılık vermemelerini öğretir.

İnsan kendisine yapılan her yanlışı büyütmek zorunda değildir.

Bazen affetmek daha hayırlıdır.

Bazen tartışmayı uzatmamak daha hikmetlidir.

Bazen sabretmek insanın kalbini korur.

Elbette affetmek, zulme razı olmak veya hakkını aramaktan tamamen vazgeçmek anlamına gelmez.

Risale-i Nur açısından uhuvvet

Risale-i Nur'un 22. Mektup adlı Uhuvvet Risalesi'nde müminler arasında kardeşlik, muhabbet ve düşmanlığın zararları üzerinde durulur.

İnsan başkasının kusurunu büyütüp kendi kusurunu unutabilir.

Bu nedenle nefsimizi hesaba çekmek önemlidir.

Kalbi kinle doldurmak yerine adalet, merhamet ve hikmetle hareket etmeye çalışmalıyız.

110. Ayet: Namaz, zekât ve ahirete gönderilen iyilikler

وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ

Mealen:

“Namazı dosdoğru kılın ve zekâtı verin.”

Ayetin devamında:

وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِكُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللَّهِ

“Kendiniz için önceden ne hayır gönderirseniz onu Allah katında bulursunuz.”

buyrulur.

Bu ayet, insanın dünya hayatını ahirete hazırlık açısından değerlendirmesini öğretir.

Namazın manevi yönü

Namaz insanın Allah ile kulluk ilişkisini güçlendirir.

Gün içinde tekrar tekrar Allah'ın huzuruna yönelmesini sağlar.

İnsana:

acizliğini,

fakrını,

şükrünü,

dua ihtiyacını,

ahiret sorumluluğunu

hatırlatır.

Zekâtın toplumsal yönü

Zekât insanın malıyla ilgili sorumluluğunu hatırlatır.

İnsan kazandığı malı yalnız kendisi için düşünmez.

İhtiyaç sahiplerinin hakkını da gözetir.

Böylece ibadet ile toplumsal dayanışma birleşir.

Risale-i Nur açısından

Risale-i Nur'un namaz bahislerinde namaz, insanın yaratılış gayesi ve kulluk vazifesi açısından ele alınır.

İnsanın bedenî ve manevi ihtiyaçları vardır.

Yemek bedeni besler.

Namaz ise kulun Allah'a yönelişini ve manevi hayatını besleyen temel ibadetlerden biridir.

Ahirete gönderilen sermaye

İnsan dünyada birçok yatırım yapabilir.

Ev alır.

Arazi alır.

Para biriktirir.

Ticaret yapar.

Bunların hepsi meşru sınırlar içinde olabilir.

Fakat ayet bize başka bir sermayeyi hatırlatır:

Salih amel.

Bir ihtiyaç sahibine yardım etmek.

Bir yetimi sevindirmek.

Bir hastayı ziyaret etmek.

Bir insanın sıkıntısını gidermek.

Dürüst ticaret yapmak.

İnsanlara faydalı bilgi öğretmek.

Bütün bunlar Allah'ın rızası için yapıldığında ahiret açısından değer taşır.

Dünyada yapılan iyilikler Allah katında kaybolmaz.

111. Ayet: Cenneti yalnız kendisine ait görmek

وَقَالُوا لَن يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَن كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَىٰ

Mealen:

“Yahudi veya Hristiyan olanlardan başkası cennete girmeyecek, dediler.”

Ayetin devamında bu iddiaların temenniler olduğu belirtilir ve delil istenir:

قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ

“De ki: Eğer doğru söylüyorsanız delilinizi getirin.”

Bu ayet çok önemli bir ilke ortaya koymaktadır:

İddia delil gerektirir.

İnsan bir konuda kesin konuşabilir.

Fakat kesin konuşması, sözünün doğru olduğunu göstermez.

Dinî konularda da delil ve sağlam bilgi önemlidir.

Günümüze bakan ders

İnsan bazen kendisini ve ait olduğu topluluğu üstün görebilir.

Başkalarının tamamını yanlış yolda sayabilir.

Fakat insanların ahiretteki nihai durumları hakkında hüküm vermek Allah'ın ilmine ve adaletine aittir.

İnsanın vazifesi kendi imanını, ibadetini ve ahlakını düzeltmeye çalışmaktır.

Risale-i Nur açısından

Tahkikî iman, delile ve tefekküre dayanmayı önemser.

İnsan kendi görüşünü savunurken sağlam gerekçeler ortaya koymalıdır.

Dinî meselelerde yalnız alışkanlık veya toplumsal aidiyet yeterli görülmemelidir.

Hakikatin değeri, onu savunan kişinin iddiasının büyüklüğüyle değil, doğruluğuyla ilgilidir.

112. AYET: İHLAS VE ALLAH'A TAM TESLİMİYET

Bu ayet, bölümün en derin imanî ve ahlakî mesajlarından birini taşımaktadır.

بَلَىٰ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Mealen:

“Hayır! Kim ihsan sahibi olarak kendisini Allah'a teslim ederse onun mükâfatı Rabbi katındadır. Onlara korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.”

Bu ayette iki temel kavram bulunmaktadır:

Teslimiyet ve ihsan.

1. Allah'a teslim olmak

İnsan Allah'a iman eder.

O'nun emirlerini kabul eder.

Hayatını O'nun rızasına göre düzenlemeye çalışır.

Bu teslimiyet, insanın iradesini yok sayması değildir.

Aksine iradesini doğru yönde kullanmasıdır.

İnsan nefsinin her arzusuna teslim olmak yerine Allah'ın emirlerine uymayı tercih eder.

Risale-i Nur açısından

Risale-i Nur'da ubudiyet, insanın Allah karşısındaki kulluğunu ve ihtiyaçlarını anlamasıyla ilişkilidir.

İnsan:

acizdir,

fakirdir,

fani bir hayat sürmektedir,

sayısız nimete muhtaçtır.

Bu gerçekleri fark etmek insanı ümitsizliğe değil, Allah'a yönelmeye sevk etmelidir.

Çünkü insanın aczi Allah'ın kudretine yönelmesine vesile olabilir.

Fakrı Allah'ın rahmetini tanımasına kapı açabilir.

2. İhsan sahibi olmak

İhsan, iyiliği güzel biçimde yapmak ve kullukta samimiyeti derinleştirmek anlamlarını taşır.

Peygamber Efendimizin Cibrîl hadisinde ihsan, Allah'ı görüyormuş gibi kulluk etmek; kul O'nu görmese de Allah'ın kendisini gördüğünü bilmek şeklinde açıklanır.

Bu anlayış insanın bütün hayatını etkileyebilir.

Ticarette ihsan

Müşteriyi aldatmamak.

Kusurlu malı gizlememek.

Ölçü ve tartıda dürüst olmak.

Aile hayatında ihsan

Eşine ve çocuklarına merhametli davranmak.

Anne babasına saygı göstermek.

Yakınlarının hakkını gözetmek.

İş hayatında ihsan

Üstlendiği işi özenle yapmak.

Emanete sahip çıkmak.

Haksız kazançtan uzak durmak.

İbadette ihsan

Namazı yalnız bir hareketler bütünü olarak görmemek.

Allah'ın huzurunda olduğunu düşünmek.

İbadetini gösteriş için değil, Allah'ın rızası için yapmak.

RİSALE-İ NUR PERSPEKTİFİNDEN 112. AYETİN DERİN MANASI

Bu ayet, ihlasın ve teslimiyetin birbirini tamamladığını göstermektedir.

İnsan Allah'a teslim olduğunu söyleyebilir.

Fakat davranışlarında samimiyet eksik olabilir.

Bir insan iyilik yapabilir.

Fakat yalnız insanların takdirini kazanmak isteyebilir.

Bu nedenle kullukta iki önemli mesele vardır:

Doğru işi yapmak.

Doğru niyetle yapmak.

Risale-i Nur'un İhlas Risalesi'nde, amellerin Allah'ın rızası için yapılması üzerinde özellikle durulur.

İnsan başkalarının alkışını kazanmak için değil, Allah'ın rızasını elde etmek için çalışmalıdır.

Bu, insanların takdirinden tamamen rahatsız olmak demek değildir.

Fakat takdir, yapılan iyiliğin asıl gayesi hâline gelmemelidir.

İhlasın günlük hayattaki ölçüsü

Bir iyiliği kimse görmediğinde de yapabiliyor muyum?

Yaptığım hayır bilinmediğinde üzülüyor muyum?

Başkasının başarısı beni rahatsız ediyor mu?

Allah'ın rızasını insanların takdirinden daha önemli görüyor muyum?

İşte bu sorular ihlas muhasebesinde yardımcı olabilir.

BU AYETLERDEN ÇIKAN 12 HİKMETLİ DERS

1. Sözlerimizi seçerken edebe ve açıklığa dikkat etmeliyiz.

2. Başkalarına verilen nimetleri kıskanmak yerine şükretmeliyiz.

3. Allah'ın emirlerinde hikmet bulunduğunu unutmamalıyız.

4. Sahip olduğumuz her şeyi Allah'ın emaneti olarak değerlendirmeliyiz.

5. Dinî konularda samimiyetle soru sormalı ve öğrenmeye çalışmalıyız.

6. Haset ve düşmanlık duygularının kalbimizi yönetmesine izin vermemeliyiz.

7. Affetmeyi, sabretmeyi ve adaletli davranmayı öğrenmeliyiz.

8. Namazı manevi hayatımızın merkezinde tutmalıyız.

9. Zekât ve infakla toplumsal sorumluluklarımızı yerine getirmeliyiz.

10. Dinî iddialarımızı sağlam delillere dayandırmalıyız.

11. Allah'a teslimiyeti hayatımızın bütün alanlarına yansıtmalıyız.

12. İbadet ve iyiliklerimizi ihlasla yapmaya çalışmalıyız.

KENDİ NEFSİMİZE SORALIM

Bu ayetlerin ışığında kendimize şu soruları yöneltebiliriz:

Konuşurken karşımdaki insanın gönlünü ve onurunu düşünüyor muyum?

Başkalarının başarısına gerçekten sevinebiliyor muyum?

Sahip olduğum malı ve sağlığı Allah'ın emaneti olarak görüyor muyum?

Dinî konularda öğrendiğim bilgileri hayatıma uyguluyor muyum?

Namazımı yalnız bir görev olarak mı, yoksa Allah'ın huzuruna çıkış olarak mı değerlendiriyorum?

Malımdan ihtiyaç sahiplerine pay ayırıyor muyum?

Bir iyiliği kimse görmediğinde de yapabiliyor muyum?

İnsanların takdirini mi, Allah'ın rızasını mı daha fazla önemsiyorum?

Allah'a teslim olduğumu söylerken nefsimin arzularıyla mücadele ediyor muyum?

Bu sorulara samimiyetle cevap vermek, ayetlerin hayatımızda karşılık bulmasına yardımcı olabilir.

BAKARA SURESİ 1–112. AYETLERİN MANEVÎ HARİTASI

Bu ayetlerin tamamında Kur’an, insanı yalnız bilgi sahibi olmaya değil, imanını davranışlarına yansıtmaya çağırmaktadır.

SONUÇ: ALLAH'A TESLİMİYET VE İHLAS

Bakara Suresi'nin 104–112. ayetleri bize önemli bir manevi yol göstermektedir.

İnsan konuşurken edepli olmalıdır.

Başkalarının nimetlerini kıskanmamalıdır.

Allah'ın hikmetine güvenmelidir.

Sahip olduğu nimetleri emanet bilinciyle kullanmalıdır.

Namaz ve zekâtla kulluğunu güçlendirmelidir.

Dinî iddialarını sağlam bilgiye dayandırmalıdır.

Ve bütün bunların merkezine Allah'ın rızasını yerleştirmelidir.

Risale-i Nur perspektifinden insanın gerçek manevi yükselişi, kendi nefsini büyütmesinde değil, Allah'a kulluğunu derinleştirmesindedir.

İnsan Allah'a yöneldikçe hayatın anlamını daha iyi kavrayabilir.

Nimetlere şükretmeyi öğrenir.

Musibetler karşısında sabra yönelir.

Başkalarına merhamet eder.

Kendi kusurlarını düzeltmeye çalışır.

İbadetini ihlasla yapmaya gayret eder.

Ve ahiret sorumluluğunu unutmaz.

İhlas, insanın yaptığı iyiliği insanların takdirine değil, Allah'ın rızasına bağlamasıdır. Teslimiyet ise insanın kendi nefsinin sınırlı arzularını, Allah'ın hikmet ve rahmetine güvenerek terbiye etmeye çalışmasıdır.

Bu iki hakikat birleştiğinde insanın manevi hayatında güçlü bir dönüşüm başlayabilir.

Allah'ım! Bize edepli bir dil, şükreden bir kalp, ihlaslı bir niyet ve teslimiyet içinde bir kulluk nasip eyle. Bizi hasetten, kibirden, gösterişten ve gafletten koru. Namazlarımızı huşû ile kılmayı, nimetlerini hayırda kullanmayı ve hayatımızı Senin rızana uygun değerlendirmeyi nasip et. Âmin.